Gold Rate Today 3 October 2026: सणासुदीचे दिवस जवळ येत असताना सोन्या-चांदीच्या खरेदीचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांसाठी बाजारातून एक महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. गेल्या आठवड्याच्या तुलनेत मौल्यवान धातूंच्या किमतीत काही प्रमाणात दिलासादायक घसरण पाहायला मिळाली आहे. ‘इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन’ (IBJA) च्या उपलब्ध ताज्या संदर्भ आकडेवारीनुसार, २४ कॅरेट शुद्ध सोन्याचा भाव ₹१,४८,१३८ प्रति १० ग्रॅम वर आला आहे, तर शुद्ध चांदीचा भाव ₹२,२०,८२९ प्रति किलो नोंदवला गेला आहे.
जर तुम्ही दसरा किंवा दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर सोने खरेदी करण्याचा किंवा दागिने बनवण्याचा विचार करत असाल, तर बाजारात जाण्यापूर्वी आजचे दर आणि त्यामागील गणित नीट समजून घेणे गरजेचे आहे.
३ ऑक्टोबरला सराफा बाजारात कोणते दर लागू आहेत?
येथे ग्राहकांनी एक महत्त्वाची तांत्रिक बाब लक्षात घेणे आवश्यक आहे. २ ऑक्टोबरला गांधी जयंतीची राष्ट्रीय सुट्टी होती आणि आज ३ ऑक्टोबर रोजी शनिवार असल्याने IBJA कडून अधिकृतपणे नवीन दर प्रसिद्ध केले जात नाहीत. IBJA च्या नियमांनुसार शनिवार आणि रविवारी साप्ताहिक सुट्टीमुळे नवीन बेंचमार्क दर जारी होत नाहीत.
त्यामुळे आज ३ ऑक्टोबर रोजी संपूर्ण देशातील सराफा बाजारात १ ऑक्टोबरच्या संध्याकाळच्या (PM) सत्रातील अधिकृत दर हेच मुख्य आधारभूत दर (बेंचमार्क) म्हणून ग्राह्य धरले जात आहेत.
२४ कॅरेट, २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेटचे ताजे भाव
ग्राहकांच्या गरजेनुसार सोन्याच्या वेगवेगळ्या शुद्धतेचे IBJA बेंचमार्क दर खालीलप्रमाणे आहेत:
- २४ कॅरेट सोने (९९९ शुद्धता): हा सोन्याचा सर्वात शुद्ध प्रकार असून नाणी आणि सोन्याच्या वेढणीसाठी वापरला जातो. याचा ताजा भाव ₹१,४८,१३८ प्रति १० ग्रॅम आहे (म्हणजेच १ ग्रॅमसाठी सुमारे ₹१४,८१४).
- २२ कॅरेट सोने (९१६ शुद्धता): बहुतांश पारंपारिक दागिने याच कॅरेटमध्ये तयार होतात. आज २२ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१,३५,६९४ प्रति १० ग्रॅम आहे.
- १८ कॅरेट सोने (७५० शुद्धता): हिऱ्यांचे दागिने आणि आधुनिक फॅशनेबल ज्वेलरीसाठी १८ कॅरेटचा वापर सर्वाधिक होतो. याचा सध्याचा भाव ₹१,११,१०४ प्रति १० ग्रॅम इतका आहे.
- १४ कॅरेट सोने (५८५ शुद्धता): १४ कॅरेट सोन्याचा बेंचमार्क दर ₹८६,६६१ प्रति १० ग्रॅम नोंदवला गेला आहे.
(टीप: वरील सर्व दर हे IBJA चे मूळ बुलियन दर आहेत. यामध्ये ३% जीएसटी आणि सराफांचे मेकिंग चार्जेस समाविष्ट नाहीत.)
चांदीच्या दरातही मोठी नरमाई
औद्योगिक मागणी आणि जागतिक बाजारातील घडामोडींमुळे चांदीच्या किमतीतही मोठी घसरण नोंदवली गेली आहे. सध्या ९९९ शुद्धतेच्या चांदीचा उपलब्ध दर ₹२,२०,८२९ प्रति किलो आहे. म्हणजेच किरकोळ बाजारात १० ग्रॅम चांदीसाठी ग्राहकांना सुमारे ₹२,२०८ मोजावे लागत आहेत.
मागील आठवड्याच्या तुलनेत किती रुपयांचा फरक पडला?
सप्टेंबर महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्याशी तुलना केली तर सोन्या-चांदीच्या खरेदीदारांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. २५ सप्टेंबर रोजी २४ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹१,५२,११३ प्रति १० ग्रॅम होता, तर चांदी ₹२,३२,३५० प्रति किलोवर पोहोचली होती.
या तुलनेत पाहिल्यास, अवघ्या काही दिवसांत सोन्याच्या भावात प्रति १० ग्रॅम सुमारे ₹३,९७५ ची घसरण झाली आहे, तर चांदीच्या दरात प्रति किलो ₹११,५२१ ची घट पाहायला मिळाली आहे.
यंदा वर्षाच्या सुरुवातीला म्हणजेच २९ जानेवारीला २४ कॅरेट सोन्याने तब्बल ₹१.७६ लाख प्रति १० ग्रॅमचा ऐतिहासिक उच्चांक गाठला होता. त्या विक्रमी पातळीवरून पाहता आता सोन्याचे भाव बऱ्याच अंशी स्थिर आणि खाली आले आहेत.
दागिने खरेदी करताना अंतिम बिलाचे गणित काय असते?
अनेकदा ग्राहक IBJA चा दर पाहून थेट सराफा दुकानात जातात आणि तिथे बिल जास्त आल्यावर गोंधळात पडतात. हे टाळण्यासाठी खालील मुद्दे नेहमी लक्षात ठेवा:
१. मेकिंग चार्जेस (घडणावळ): IBJA चा दर हा फक्त कच्च्या सोन्याचा असतो. दागिन्यांची घडणावळ (Making Charges) साधारण ८% ते २५% पर्यंत डिझाइननुसार वेगवेगळी असू शकते.
२. जीएसटी (GST): दागिन्यांच्या एकूण मूल्यावर (सोने + घडणावळ) ३ टक्के वस्तू व सेवा कर (GST) स्वतंत्रपणे लागतो.
३. हॉलमार्कची खात्री: दागिना खरेदी करताना त्यावर ६ अंकी HUID (Hallmark Unique Identification) क्रमांक असल्याची खात्री नक्की करा.
त्यामुळे सराफ बाजारात खरेदीला जाण्यापूर्वी त्या दिवसाचा २२ कॅरेटचा अचूक दर, मेकिंग चार्जेसवरील सवलत आणि जीएसटीची बेरीज करूनच आपल्या बजेटचे नियोजन करा.
